BACHKOOR

“Toen ik een jaar of acht oud was hoorde ik bij een vriend thuis voor ’t eerst de door Myra Hess gemaakte bewerking van ‘Wohl mir das ich Jesum habe’. Grootgebracht als ik was op een karig dieet van 150 psalmen en 29 gezangen, bleek dat één van de meest aangrijpende ervaringen van mijn leven. Amper vermocht ik te begrijpen dat zoiets prachtigs bestaan kon. Omdat de melodie mij telkens weer ontglipte, wilde ik hem telkens weer horen. Gelukkig wist hij zich uiteindelijk, nadat ik bij diezelfde vriend herhaaldelijk een 45-toeren plaatje had beluisterd met Pierre Palla aan het orgel, zo ferm in mijn geheugen te nestelen dat hij altijd op afroep beschikbaar bleek. Waardoor ik hem op straat kon nafluiten. Mijn liefde voor de klassieke muziek vindt daar zijn oorsprong. Ik vond (en vind) die melodie zo prachtig dat dat een toetssteen werd. Al wat ik later hoorde werd eraan afgemeten. Zodoende ging in de jaren zestig de treurnis van de Beatles en Elvis Presley en de Rolling Stones volledig aan mij voorbij. Bachs koraalbewerking was immers oneindig veel mooier. Ook voor zoiets vreselijks als jazzmuziek ben ik dankzij Bach nooit gevallen. Ik hoefde, als ik op straat liep en er zo’n druilerig motregentje viel, die triolenketen maar zachtjes te fluiten en ik wist het weer: dit is het, hier gaat het om, dit is het allermooiste wat er bestaat.”

Maarten ’t Hart, Bachliefhebber

“De cantates van Bach behoren tot de grootste schatten van de westerse kunst. Maar hun wereld is niet (meer) onze

wereld. Bij het tot klinken brengen van de cantates is het weliswaar mogelijk in die wereld door te dingen,  maar het

blijft -zelfs wanneer Bachs muziek ons vertrouwd in de oren klinkt- voor ons een vreemde wereld.” 

Prof Christoph Wolff, internationaal Bachwetenschapper.

De motetten van Bach.

“Der Geist hilft unser Schwachheit auf”,

“Jesu meine Freude”,

“Lobet den Herrn alle Heiden”,

“Komm Jesu, komm”,

“Fürchte dich nicht, ich bin bei dir”,

“Singet dem Herrn ein neues Lied”

“Ich lasse dich nicht” en

“O Jesu Christ meins Lebenslicht” (deze is in de BWV registratie opmerkelijk als cantate 118 vermeld)

De motetten schreef Bach bijna alle voor kerkelijk gebruik, met name voor begrafenissen. Niet toevallig overigens dat Bach zo’n aandacht voor de dood had in veel van zijn werken.

De achttiende eeuwelingen werden met name door de hoge kindersterfte voortdurend met de dood geconfronteerd. De kans dat een kind ouder werd dan twee jaar was kleiner dan dat het stierf. Ook Bach verloor meerdere kinderen. De helft van zijn 20 kinderen haalde de volwassen leeftijd niet…

De motetten werden al tijdens Bach’s leven als ouderwets ervaren, met name door op opkomst van Italiaanse en Franse invloeden die Bach later in zijn leven toepaste in de Leipziger cantates als Thomas cantor en o.a. in de Orkestsuites en Brandenburgse concerten.

Het Bachkoor heeft alle motetten meerdere keren uitgebracht; een keer alle in één middag.

“Depressed? If all the world’s depressed people had somehow been squeezed into St John’s to hear this concert, the pharmaceutical companies would be out of business. Who needs pills to lift the spirits when we have the six Bach motets, and John Eliot Gardiner’s Monteverdi Choir to sing them?” – The Times

Johannes Passion

Magnificat

Vier Lutherse missen (toelichting zie hiernaast)

Sanctus in C

Mis in b klein (Hohe Messe)

Uit The Chorals of the Clavierübung: 

Kyrie, Gott Vater in Ewigkeit, Christe aller Welt Trost, 

en Kyrie, Gott heiliger Geist

Herr Gott Vater dich loben wir

Lutherse’ missen, BWV 233-236 (bron: Eduard van Hengel)

De vier korte missen die Bach in de jaren 1730 maakte, zijn omgeven met een zweem van mysterie. Deze zogenoemde ‘Lutherse’ of ‘Kleine’ missen bedienen zich van het voor Bach ongebruikelijke Latijn en bestaan alleen uit een Kyrie en een Gloria. Wat meer is: Bach stelde deze missen vrijwel geheel samen uit materiaal afkomstig uit een klein aantal geestelijke cantates. Het lijkt niet vergezocht om te veronderstellen dat Bach met deze missen een veilige haven creëerde voor een aantal van zijn lievelingsstukken. Een Latijnse mis heeft door zijn neutrale karakter immers veel meer toepassingen dan de aan één specifiek moment in het kerkelijk jaar opgehangen Duitstalige cantates. Blijft de vraag waarom Bach voor het Latijn koos. Heeft hij met deze missen de band willen aanhalen met de katholieke koning August III in Dresden, die net was aangetreden? Van de Mis in b klein (die Bach later zou uitbreiden tot de Hohe Messe) weten we in elk geval zeker dat die in 1733 aan August werd opgedragen. 

 

Toelichting: www.jsbach.org   boek van Govert Jan Bach: Johannes Passion    https://nl.wikipedia.org/wiki/Johannes-Passion_(J.S._Bach)   Talloze verwijzingen op Google

               

J.M. Bach

Nun hab ich überwunden

Halt was du hast (Jesu meine Freude)

 

J.S.Bach ?

Motet “Sei Lob und Preis mit Ehren”

 

Ludwig Bach

Das ist meine Freude

 

J. Brahms

Ein deutsches Requiem (met 4-handige pianobegeleiding)

O Heiland reiss die Himmel auf

Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen

 

 Bruhns

Hemmt eure Tränenflut

Die Zeit meines Abschieds ist vorhanden

 

                                                           Buxtehude

Missa Brevis

Membra Jesu Nostri

Der Herr ist mit mir

 

Claesen

Ero cras

Populus Sion

Cantate for Lent

 

Durante

Magnificat

 

Duruflé

Notre Père

 

Esteves, Joao Rodrugus

8-stemmige dubbelkorige mis

 

 Gallus, Jacob Handl

Ecce quomodo moritur

 

 Händel G F

Dixit Dominus

 

 Hasse

Miserere c-Moll

 

 Hawes (Patrick)

Song of songs

 

 Homilius

Selig sind die Toten

 

Jommelli

Requiem

 

 Kuhnau?

Der Gerechte kommt um

 

  F.Liszt

Via crucis

 

 Manneke

Seven last words

 

Mendelssohn

Hör mein Bitten

Wer nur den lieben Gott lässt walten

Magnificat

Jauchzet dem Herrn

Hebe deine Augen auf (vrouwenkoor)

Kyrië (MWV B 57)

 

Mozart

Te Deum

Requiem

Vesperae de confessore K339

 

Nysted, Knut

Immortal Bach

 

Onbekend

Victimae pascali laudes (mannenkoor)

Veni Creator Spiritus

Wer mich liebet, der wird mein Wort halten

 

Palestrina

Dies sanctificatus

Poulenc

Salve Regina

 

Purcell

Remember not, Lord, our offences

Hear my prayer, O Lord

Funeral sentences

 

Rheinberger

Ave vivens hostia (Peckham)

Abendlied Mios

Psalm 84 dubbelkorig voor vrouwen

(Wie lieblich sind deine Wohnungen)

Mis in E dubbelkorig

 

Scarlatti

Magnificat

 

Schütz

Benedicite vor dem Essen

Selig sind die Toten

Ich danke dem Herrn von ganzem Herzen (SWV 424)

 

Telemann

Du aber Daniël, gehe hin

 

Zelenka

Kyrië uit Missa Votiva

Beatus Vir